Aardappelvervoer

Gewijzigd: f:12-06-2011

Inhoud:

Links:

Bedrijven:

Algemeen

Op de percelen die vrij komen na het steken van de turf worden veel aardappels geteeld. Een deel van de aardappels gaat naar de aardappelmeelfabrieken. Een ander deel is bedoeld voor consumptie en gaat op transport naar het westen van het land. Ook naar Duitsland en België gaan grote hoeveelheden aardappelen. In het najaar van 1911 en 1912 is het zeer druk met het transport van de aardappelen. Ook in de periode van december 1912 tot januari 1913 spreekt de directie van de NOLS over een grote goederenstroom aan aardappels. Volgens de directie had het nog meer kunnen zijn als de SS sneller goederenwagens beschikbaar zou stellen. Daarentegen zijn er in het najaar van 1913 beduidend minder aardappeltransporten.

Naast concurrentie van andere transportmiddelen zoals de scheepvaart, heeft de hoeveelheid te transporteren aardappels ook te maken met natuurinvloeden. Door droogte of juist te veel regen wil de oogst nog wel eens kleiner uitvallen. In de zomer van 1911 wordt heel Europa geteisterd door droogte, waardoor overal de oogsten kleiner uitvallen. Om het verlies te compenseren proberen veel handelaren uit midden Europa aardappels te kopen in Nederland. Voor de spoorwegen betekent dit veel extra werk om de aardappels naar het land van bestemming te brengen. Ook vanaf de NOLS-lijnen vindt veel aardappelvervoer plaats. De keerzijde is dat de aardappelfabrieken in het gebied minder aardappels krijgen aangeboden en de aardappelprijs voor de consument stijgt.

Het emplacement van Valthe telt bij de opening 1 losspoor waarop in totaal 8 twee-assige goederenwagens passen. Tijdens de eerste oogstcampagne is al snel duidelijk, dat het losspoor te kort is om het transport van de oogst snel en ordelijk af te handelen. Vanwege plaatsgebrek in Valthe parkeert de SS daarom ook wagens in Exloo en Weerdinge. Naast wagens met aardappelen worden in Valthe ook veel wagens met turf geladen. Het emplacement van Valthe kent dan ook vele uitbreidingen. Naast de uitbreidingen aan de lossporen worden ook de beide perronsporen verlengd. Hierdoor moet de kruising met de Hoofdstraat worden voorzien van een tweede spoor.

In 1917 worden er van verschillende laadplaatsen langs de NOLS-lijn een groot aantal goederenwagens met aardappels verstuurd.

Anderen 17 Bergentheim 60 Buinen 1.114
Drouwen 256 Coevorden 502 Gieten 523
Dalen 8 Gasselte 339 Gasselternijveen 401
Emmen 343 Meeden - Muntendam 97 Noordbroek 150
Exloo 387 Nieuw-Amsterdam 609 Rolde 265
Stadskanaal 2.001 Stadskanaal Pekelderweg 236 Veendam 1.333
Vroomshoop 290 Valthe 182 Vriezenveen 24
Wildervank 183 Weerdinge 33 Zuidbarge 1.186

Op 9 juli 1919 schrijft de heer Geert Dijksterhuis, groothandelaar in kunstmeststoffen en aardappelexporteur te Stadskanaal, aan de minister van Waterstaat een brief met de boodschap, dat de spoorweghaven te Stadskanaal te druk is. Vooral in het seizoen nemen de wachttijden te grote vormen aan. Hij stelt de minister voor om zelf een spoordok aan te leggen. Voor het aansluiten van het losspoor op het emplacement van Stadskanaal vraagt hij toestemming aan de minister. Deze toestemming blijft echter uit. Op 8 december 1919 stuurt de heer Dijksterhuis een telegram naar de minister van Waterstaat met het verzoek om zijn havenspoor te mogen aansluiten aan de hoofdsporen van het station Stadskanaal. Wanneer hij deze toestemming niet zou krijgen, moet hij veertig werknemers ontslaan, omdat hij dan geen werk meer voor ze heeft. Op 8 maart 1920 krijgt de heer Dijksterhuis de officiële vergunning van het ministerie van Waterstaat afdeling Spoorwegen.

In het voorjaar van 1923 vraagt de Raad van commissarissen zich af waarom er in 1922 zo weinig aardappels zijn vervoerd. De raad vraagt om opheldering bij de directie. Als toelichting doet de directie bij het jaarverslag van 1922 een overzicht van de aardappeltransporten in 1922 en 1921. De verschillen zijn groot.

NL NL D D B B
1921 1922 1921 1922 1921 1922
Juni 117 70 72 66 80 36
Juli 111 0 100 61 250 20
Augustus 4.194 40 2.707 0 8.579 0
September 7.545 181 3.536 146 4.449 0
Oktober 12.559 841 8.550 883 6.709 129
November 5.846 1.076 3.800 1.171 4.695 123
December 1.093 176 362 35 3.397 70
Totaal 31.505 2.383 19.127 2.362 28.359 378

Net als in de Eerste Wereldoorlog zijn in de Tweede Wereldoorlog de aardappels uit de Veenkoloniën een belangrijke voedselbron voor de mensen in het westen van het land. Langs het traject van de NOLS worden 3 centrale verzendstations aangewezen. Deze 3 stations, Assen, Coevorden en Stadskanaal behandelen in de oorlogsjaren 1941, 1942 en 1943 samen in totaal meer dan 77.000 goederenwagons met aardappelen.

Op dit moment vindt er alleen vanuit Coevorden nog aardappelvervoer plaats. Henk Hentzen transport de aardappels vanuit Coevorden naar diverse plaatsen in Europa.

Geen foto beschikbaar
Top