Station Almelo

Gewijzigd: f:28-01-2017

Inhoud:

Links:

Exploitant: Voormalige exploitanten: Aansluitend vervoer: Voormalig aansluitend vervoer: Fabrieksaansluitingen:

Gegevens station

Afkorting: Aml
Positie: km 18,876, kopstation voor de lijn uit Mariënberg
Adres: -
Top

Exploitatie

Op 18 oktober 1865 krijgt Almelo zijn eerste spoorverbinding. De lijn loopt van Almelo via Oldenzaal naar Salzbergen in Duitsland. De lijn is eigendom van de AS. Op 1 januari 1881 komt de lijn Zwolle - Almelo in exploitatie. Op 1 september 1888 opent de KNLS / HSM de lijn Deventer - Almelo. Vanaf 1 oktober 1906 eindstation van de lijn uit Mariënberg.
Geopend: Gesloten:
Personenvervoer: 18 oktober 1865 n.v.t.
Goederenvervoer: 18 oktober 1865 n.v.t.
Locomotievendepot (NOLS): 1 oktober 1906 22 mei 1937
Top

Gebouwen

Stationsgebouw 1

In het bestaan van het station zijn er inmiddels 3 stationsgebouwen geweest. Het eerste gebouw (1865 - 1882) is al voor het begin van de NOLS spoorlijn vanuit Mariënberg vervangen door het tweede gebouw. Het tweede gebouw lijkt qua uitvoering op het stationsgebouw van Delft. Het bestaat uit een hoog middendeel met rechts een torentje en 2 niet-identieke vleugels.

Het station bestaat uit een stationsgebouw met een onderdoorgang naar het perron. Dit perron heeft enorme afmetingen. Het is mogelijk om 2 treinen achterelkaar te behandelen. Doormiddel van wissels in het midden kunnen de treinen elkaar langs het perron inhalen.

[almelo_003]
Stationsgebouw II (1882 - 1962).
Ansichtkaart.

Stationsgebouw III

In 1962 wordt stationsgebouw II vervangen door het derde exemplaar. Dit gebouw kenmerkt zich door de moderne architectuur. Het bestaat uit een luifelconstructie boven een bescheiden ontvangstgebouw met grote toren met uurwerk. De officiële opening vindt plaats op 18 september 1962. Burgemeester Ravesloot verzendt treinbrieven naar zijn collega's in Enschede, Zwolle, Hardenberg en Deventer. De verst afgelegen steden in de provincie Overijssel. Namens de bevolking biedt de burgemeester de spoorwegen een raam aan. Dit raam wordt in de stationshal van het gebouw ingebouwd. De burgemeester roemt het gebouw om zijn moderne uiterlijk en biedt de 5.000 forensen die dagelijks naar Almelo komen voor voordelen. Het oude gebouw was de burgemeester een doorn in het oog.

Met ingang van 2 juli 2004 sluit de NS de loketten in de Almelose stationshal. Reizigers kunnen vanaf die datum terecht bij de kaartautomaten en bij de kiosk op het perron. Deze wordt momenteel grondig verbouwd. Naast de kaart- verkoop verstrekt de kiosk ook reizigersinformatie. De kiosk is geopend van maandag t/m vrijdag van 7.00 tot 19.00 uur, zaterdag van 8.00 tot 19.00 uur en zondags van 9.00 tot 19.00 uur.

[almelo_005a]
Het derde stationsgebouw in Almelo vlak na de opening.

[almelo_008]
Voormalig stationsgebouw van Almelo daar de kaartverkoop op het perron plaats vindt.
Foto R. van Wissen, 4 september 2005.

Perrongebouw

Het perron van Almelo is lang gerekt. Het perron is middels een tunnel vanuit het stationsgebouw bereikbaar. Op het perron bevinden zich oorspronkelijk 2 dienstgebouwen. Het perron is nagenoeg over de volledige lengte voorzien van een overkapping. Aan het eind van het perron bevindt zich in het midden het spoor (spoor 3) voor de treinen van en naar Mariënberg. In de 2 dienstgebouwen bevinden zich naast faciliteiten voor de reizigers ook voorzieningen van het treinpersoneel. In 1990 komt er aan het begin van het perron een eigentijdse kiosk. Vanaf 2004 moeten reizigers voor informatie en kaartverkoop eveneens bij de kiosk terecht.

[almelo_010]
Begin van het perron in Almelo. Het vertrekperron naar Almelo ligt helemaal aan het einde van het perron.
Foto R. van Wissen, 4 september 2005.

Locomotievenloods

Het station Almelo is in handen van de HSM. De SS heeft er geen voorzieningen. De HSM bouwt een rechthoekig stenen loods van 19,5 bij 11,2 meter (bestek HS-1048). Het dak is opgebouwd met Belgische spanten. De loods is voorzien van 2 sporen. Naast de locomotievenloods is een lage aanbouw van 11,4 bij 6,5 meter. In deze aanbouw bevinden zich een smederij en enkele andere dienstlokalen. Na het samengaan van de HSM en de SS worden de afzonderlijke depots samengevoegd. Het locomotievendepot in Almelo sluit op 22 mei 1937. De dienst Mariënberg - Almelo rijdt voortaan vanuit Hengelo.

[almelo_011]
Het gebouw links op de foto maakte vroeger deel uit van de tractie voorzieningen in Almelo. Het spoor rechts langs het gebouw ging naar de loods van de NOLS.
Foto R. van Wissen 4 september 2005.
Top

Emplacement

Het emplacement van Almelo bestaat uit een groot eilandperron. Aan de westkant van dit perron is er een inham waar de treinen naar Mariënberg vertrekken. De zuidkant van deze inham is voorzien van een hek om te voorkomen dat de passagiers aan twee kanten in- en uitstappen.

Naast het eilandperron zijn een aantal goederensporen, bedrijven met spooraansluiting en havensporen. Deze worden gebruikt voor het opstellen van de goederentreinen in de richting Mariënberg. Ook de olietrein uit Nieuw-Amsterdam maakt van deze sporen gebruik. De trein maakt in Almelo kop en de diesellocomotief maakt plaats voor een elektrische locomotief. Met het verdwijnen van de olietrein komt aan deze locomotiefwisseling een einde. De goederentreinen naar het industrieterrein Twente vertrekken eveneens van deze goederensporen. In de jaren '90 en '00 zijn de goederensporen voor een groot deel gesaneerd. Anno 2017 wordt het voormalige spoorweghaven gebied omgebouwd naar appartementen met ligplaatsen voor plezierjachten.

Bij de verbetering van de spoorlijn Almelo - Mariënberg is ook het station Almelo aangepast. De loopafstand van de ingang van het station tot het vertrekpunt van de trein naar Mariënberg was behoorlijk lang. Door een dienstgebouw op het perron af te breken, kan het spoor verlengd worden. De loopafstand is nu een meter of 50 minder geworden.

[almelo_001]
De treinen naar Mariënberg vertrekken meestal van het middenperron.
Foto R. van Wissen, begin jaren '80 van de 20e eeuw.
[almelo_059]
Bij de verbetering van de treindienst richting Mariënberg in 2016 is het vertrekspoor in de richting van de ingang van het station verlengd.
Foto R. van Wissen, 26 januari 2017.

[almelo_009]
Almelo Aansluiting waar de lijn uit Mariënberg aansluit op de lijn uit Apeldoorn.
Foto R. van Wissen, 4 september 2005.
Top

Gegevens plaats

Algemeen

Oude stad die in de loop der tijd is uitgeroeid tot een industriestad. Vooral in de eerste jaren van de 20e eeuw heeft Almelo een groot aantal fabrieken binnen zijn grenzen. De fabrieken maken vooral textiel. Door de steeds hoger wordende personeelskosten moeten vele van deze fabrieken het afleggen tegen concurrentie uit lagelonenlanden.

In de 19e eeuw is het gebied rond Almelo opgedeeld in twee gemeenten. De ene binnen de stad heet Stad-Almelo. Buiten de stedelijke bebouwing is het Ambt-Almelo. Beide gemeenten hebben hun eigen burgemeester. In 1914 besluiten de beide gemeenten verder te gaan onder de naam Almelo.

Bestuur

Ten tijde van de oprichting van de NOLS is Almelo opgedeeld in een gemeente Stad-Almelo en Ambt-Almelo. Vanaf 1914 vormen beide gemeenten samen de gemeente Almelo.

Gemeente Stad-Almelo, tot 1914
Naam: Van: Tot: Opmerking:
J.J. Boelen 1873 1893 -
E.A. Kingma 1894 1905 -
E. Jacobs 1906 1911 -
D.R. Wijckerheld Bisdom 1911 1914 -

Gemeente Ambt-Almelo, tot 1914
Naam: Van: Tot: Opmerking:
H.A. Kloppenburg 1851 1888 -
mr. W.J. van Boneval Faurá 1889 1903 -
P. Doorn 1903 1914 -

Gemeente Almelo, vanaf 1914
Naam: Van: Tot: Opmerking:
D.R. Wijckerheld Bisdom 1914 1925 -
mr. M. Sichterman 1925 1945 -
mr. J.M. Ravesloot 1945 1966 -
mr. Hedzer (H.) Rijpstra 1966 1970 -
mr. Frits (F.J.H.) Schneiders 1970 1988 -
Harry (H.G.J.) van Roekel 1988 1997 -
mr. Don (D.C.B.) Burgers (waarnemer) 1997 1998 -
drs. Menno (M.A.J.) Knip 1998 2009 -
James (J.) van Lidth de Jeude 2009 2009 waarnemend
Jon (J.H.M.) Hermans-Vloedbeld 2009 2016 tussen 2014 en 2015 tijdelijk W. Urlings
A. Gerritsen 2016 heden -

Voorzieningen

In het perrongebouw is een stationsrestauratie gevestigd. Inmiddels is dit verandert in een winkeltje waar reizigers koffie, broodjes en andere versnaperingen voor de treinreis kunnen kopen.

Voor het stationsgebouw stoppen stadsbussen en bussen naar verschillende plaatsen rond Almelo. De vervoersregio heeft afgedwongen dat de bussen gestoken zijn in een Twents rode kleur.

Onder in het ontvangstgebouw is jarenlang een fietsenstalling gevestigd. In april 2001 neemt fietsenmaker Bernard Klaassen afscheid van de stalling, die hij 38 jaar heeft geëxploiteerd. Bij de opening van het nieuwe gebouw kan de fietsenstalling 1000 fietsen bergen. Later wat minder omdat er bij de ingang van de stalling een vitrine wordt gebouwd.

[almelo_099]
Busstation naast het treinstation van Almelo.
Foto R. van Wissen, 26 januari 2017.
Top