Station Coevorden

Gewijzigd: f:25-03-2017

Inhoud:

Links:

Exploitanten: Voormalige exploitanten: Aansluitend vervoer: Voormalig aansluitend vervoer: Fabrieksaansluitingen:

Gegevens station

Afkorting: Co
Positie 1: km 55,293, rechterzijde voor de lijn Zwolle - Stadskanaal
Positie 2: km 76,1, rechterzijde voor de lijn Gronau (D) - Coevorden
Adres: Stationsplein 1
Top

Exploitatie

Geopend als station aan de spoorlijn Zwolle - Coevorden. Op 1 november 1905 verlengd tot Stadskanaal. Na de sluiting Emmen - Gasselternijveen in oktober 1938 loopt de lijn tot Emmen, met uitzondering van een kleine opleving in en na de Tweede Wereldoorlog. Op 12 september 1910 begint de BK met personenvervoer vanuit Duitsland op Coevorden. Vanwege problemen met de douane begint de goederendienst pas op 2 januari 1911.
Geopend: Gesloten:
Personenvervoer:
Zwolle - Emmen - (Stadskanaal)
1 juli 1905
27 juni 1945
17 september 1944
n.v.t.
Personenvervoer:
Coevorden - Emlichheim - (Gronau)
10 september 1910 1939
Goederenvervoer:
Zwolle - Emmen - (Stadskanaal)
1 juli 1905 31 augustus 1970
Goederenvervoer:
Coevorden - Emlichheim - (Gronau)
2 januari 1911
15 januari 1951
1945
n.v.t.
Locomotievendepot: 1 juli 1905 15 mei 1938
Op 19 januari 2004 sluit NS-Reizigers het loket van station Coevorden. Vanaf die datum kunnen reizigers alleen nog kaartjes uit de automaat halen of bij het NS-verkooppunt in snackbar Kuipers langs de lijn.
Top

Gebouwen

Stationsgebouw I

Stationsgebouw van het type NOLS 1e klasse. Het stationsgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Aan de noordelijke kant van het stationsgebouw is een grote stenen goederenloods gebouwd. Aan de zuidelijke kant bevindt zich een aanbouw met een wachtkamer. In het begin van de jaren 20 wordt de woonkamer van de stationschef voorzien van een extra raam aan de zijkant van het gebouw. Het gebouw is na de Tweede Wereldoorlog wit geschilderd.

Aan het uiteinde van de goederenloods komt in 1919 een uitbouw voor een verblijf van postconducteurs en een postlokaal.

Aan de perronzijde komt in 1933 een uitbouw met een handelinrichting. Tevens komt er een gewijzigde mechanische beveiliging in dienst.

Aan de zijde van de wachtkamer wordt later een kiosk aangebouwd. De aanbouw is herkenbaar aan de ronde vorm en grote etalageruiten. Op het dak staat in grote letters reclame voor Samson Shag.

In 1976 sloopt de NS het gebouw om het te vervangen door een moderner exemplaar.

[coevorden_003]
Station Coevorden en hotel van Wely
Ansichtkaart uitgegeven door E. Edzes in Coevorden. Kaart is afgestempeld in 1921.

[coevorden_002]
Station Coevorden, links naast het stationsgebouw is nevengebouw II zichtbaar.
Ansichtkaart uitgegeven door Veenhoven's Kiosk te Coevorden. Kaart is afgestempeld in 1959.

[coevorden_001]
Station Coevorden, het gebouw is nagenoeg compleet wit geplamuurd.
Ansichtkaart uitgegeven door Hoekstra's Drukkerij en Boekhandel in Coevorden.

Stationsgebouw II

Op 8 november 1976 wordt het nieuwe stationsgebouw van Coevorden officieel geopend. De architect is ir. C. Douma, die ook het nieuwe stationsgebouw in Emmen heeft ontworpen. Het gebouw bestaat eigenlijk uit twee gebouwen met daar tussen een doorgang voor het publiek. In het noordelijke gedeelte is het plaatskaartenkantoor gevestigd, terwijl in het zuidelijke gedeelte een kiosk, waar tevens kleine versnaperingen kunnen worden gekocht, is gevestigd. Het geheel heeft een gemeenschappelijk dak.

De feestelijke opening van het stationsgebouw valt samen met de jaarlijkse ganzenmarkt in de stad. De officiele opening vindt plaats door burgemeester Hoekzema. Hierbij zijn aanwezig de heer J. A. Muetstege, chef staf van de Nederlandse Spoorwegen, district Zwolle, bestuursleden van de Coevorder Middenstandscentrale, Miss Ganzenhoedster 1976 Ibelien Krikke en spoorwegbeambte Bertus Supheert.

Op het nieuwe eilandperron komt een overkapping met daaronder een wachthokje.

Nadat de verkoop van kaartjes op 19 januari 2004 gesloten is, zoekt de NS een nieuwe huurder voor het station. Eetcafé-cafetaria Kuipers betrekt de ruimte.

[coevorden_004]
Het 2e stationsgebouw van Coevorden in de ochtend mist.
Foto R. van Wissen, begin jaren 80 van de 20e eeuw.

Nevengebouw I

Het nevengebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Het in 1903 gebouwde nevengebouw lijkt qua vormgeving op de andere nevengebouwen van de NOLS van het grote type met ruimte voor treinpersoneel. De magazijnruimte is echter een meter breder en een meter dieper dan de andere nevengebouwen. Het gebouw is ook circa een meter hoger. Door de komst van de BK naar Coevorden wordt dit gebouw te klein bevonden, zodat het al in 1910 ten prooi valt aan de slopershamers. Er voor in de plaats komt een groter gebouw.

Geen foto beschikbaar

Nevengebouw II

In 1910 besteedt de SS met bestek SS-1227 een nieuw nevengebouw aan. Het nevengebouw staat aan de kant van de richting Gramsbergen naast het stationsgebouw. Nevengebouw II is inmiddels afgebroken.

[coevorden_101]
Hotel Van Wely met aan de rechterzijde nevengebouw II.
Ansichtkaart, geen uitgever bekend.

[HUA_025]
Nevengebouw II gezien vanaf de spoorzijde.
Foto Spoorwegrecherche, Collectie Het Utrechts Archief, Catalogusnummer 809731, periode 1974 - 1975.

[HUA_003]
Nevengebouw II gezien vanaf de straatzijde in de richting van het stationsgebouw.
Foto Spoorwegrecherche, Collectie Het Utrechts Archief, Catalogusnummer 809732, periode 1974 - 1975.

Locomotievenloods

In Coevorden besteedt de NOLS met bestek NOLS-17 een locomotievenloods aan. Het stenen gebouw bestaat uit een 2-sporige loods van 50 bij 11 meter met een dak van Polonceau-spanten. Naast de loods komt een aanbouw van 38 bij 6 meter met dienstlokalen en een verhoogd gedeelte met een waterreservoir. Bij de bouw heeft de locomotievenloods in Coevorden de beschikking over de volgende vertrekken; een kamer voor de opzichter-machinist, een schaftlokaal, een was- en kleedkamer, een badkamer, een smederij, een pomplokaal, een bergplaats, een machinstenkamer, een droogkamer en een ruimte voor de treinsmid. Al deze ruimtes bevinden zich op de begane grond. Op de eerste etage is het reservoirlokaal. Hier bevinden zich 2 opslagtanks voor water. Dit water wordt via de pompkamer naar boven gepompt. Onder de sporen zijn smeerputten aanwezig om onderhoud aan de onderkant van de locomotieven te kunnen uitvoeren. Op ieder spoor is plaats voor 3 locomotieven. Deze kunnen zowel aan de linker- als de rechterkant de loods verlaten. Achter de loods bevindt zich de draaischijf waar de locomotieven gekeerd worden. De draaischijf is ook via een spoor langs de loods te bereiken zodat het niet noodzakelijk is om door de loods heen te rijden. In het meest westelijke spoor tussen loods en draaischijf zit oorspronkelijke boog met een radius van circa 100 meter. Dit zorgt voor de nodige ontsporingen. In 1913 vergroot de NOLS de radius. Rond deze tijd worden ook de muren van de bureaulokalen en het pompstation voorzien van bepleistering om doorslaan van de enkelsteens muren te voorkomen.

In Stadskanaal staat een soortgelijke loods deze is echter maar aan een kant voor locomotieven toegankelijk. Daarnaast heeft deze loods minder personeelsruimten.

In 1937 wil de SS het depot in Coevorden sluiten. Het locomotievendepot van Coevorden sluit met de zomerdienst, die begint op 15 mei 1938. Vanaf dat moment exploiteert de NS de treindienst vanuit Zwolle. De 2 locomotieven van de serie 1300 en 3 van de serie 5500 worden overgeplaatst naar Groningen.

In de Tweede Wereldoorlog maken de Duitsers weer gebruik van de faciliteiten van de locomotievenloods. In de loods worden ook diverse rijtuigen voor kortere en langere tijd gestald.

Conform oude tekeningen is de locomotievenloods later afgebroken dan de tractievoorzieningen en draaischijf rondom de loods.

Geen foto beschikbaar

Privaatgebouw

Het privaatgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Het gebouw staat bij de locomotievenloods. Het gebouw is inmiddels afgebroken.

Geen foto beschikbaar

Magazijngebouw

Het magazijngebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Het gebouw is inmiddels afgebroken.

Geen foto beschikbaar

Bergplaats voor kolen

De bergplaats voor kolen is aanbesteed met bestek NOLS-17. Het gebouw is inmiddels afgebroken.

Geen foto beschikbaar

Loods voor takkenbossen

De loods voor takkenbossen is aanbesteed met bestek NOLS-17. In 1910 wordt de loods met bestek SS-1227 verplaatst. Het gebouw is inmiddels afgebroken.

Geen foto beschikbaar

Goederen- en douaneloods

In 1910 besteedt de SS met bestek SS-1227 een goederen- en douaneloods aan. In de jaren 40 van de 20e eeuw neemt de firma Van Gend en Loos haar intrek in het gebouw. Dit blijft zo tot dat Van Gend en Loos de bediening per trein in Coevorden staakt. Lange tijd heeft de Bentheimer Eisenbahn zijn kantoor in dit gebouw gehad. De Bentheimer Eisenbahn verlaat het gebouw, nadat op het industrieterrein "De Heege" een eigen semi-permanent kantoor wordt geopend. Daarna blijft het gebouw leeg achter. De gemeente Coevorden is inmiddels eigenaar van het gebouw. Het gebouw is anno 2014 nog steeds aanwezig, maar verkeerd in slechte toestand.

In maart 2014 wordt bekend dat het gebouw een nieuwe bestemming krijgt. De gemeente Coevorden maakt er een Smartwork Center van. Het gebouw wordt verdeeld in kleine werkruimtes waar startende ondernemers en ZZP's aan de slag kunnen. De restauratie van het industriele erfgoed gaat ruim een 1/2 miljoen Euro kosten. Naast de gemeente Coevorden betaalt ook het Europese ontwikkelingsprogramma Micropol mee. Snel internet en betaalbare faciliteiten moeten de klanten naar het gebouw gaan trekken. Zeker als het gehele stationsgebied een facelift krijgt, moet het opgeknapte gebouw een stralend middelpunt worden. Het is de bedoeling dat de restauratie binnen een jaar is afgerond.

[coevorden_024]
Goederen- en douaneloods met NS locomotor en BE locomotief.
Foto R. van Wissen, 21 maart 1986.

[coevorden_068]
Goederen- en doauneloods van de straatzijde bekeken. De Bentheimer Eisenbahn heeft het pand reeds lang verlaten.
Foto R. van Wissen, 11 juni 2006.

Dienstgebouw

In 1910 besteedt de SS met bestek SS-1277 een dienstgebouw aan. Voor die tijd heeft er ook al een dienstgebouw gestaan, maar dat wordt afgebroken. Het dienstgebouw uit 1910 is nog steeds aanwezig. Aan de achterzijde is het gebouw uitgebreid. Deze uitbreiding is voorzien van een plat dak. Anno 2010 wordt het gebouw gedeelte gebruikt door Strukton die met ProRail een contract heeft voor het onderhoud van de spoorlijn Zwolle - Emmen.

[coevorden_006]
Dienstgebouw langs het emplacement van station Coevorden. Op de voorgrond post II.
Foto R. van Wissen, begin jaren 80 van de 20e eeuw.

[coevorden_239]
Uitbouw met van het dienstgebouw waar Strukton haar onderkomen heeft.
Foto R. van Wissen, 29 mei 2010.

Brugwachterswoning, Coevorder Stadsgracht (nummer 6)

Na de brug ten oosten van de spoorlijn staat brugwachterswoning 6. Deze woning maakt deel uit van het bestek NOLS-17. Tevens bedient de brugwachter de spoorbomen van de overweg Beukenlaan die tussen de brug en de woning langs loopt. Hiervoor is naast de weg een houten wachtpost gebouwd. Deze post heeft de naam Post I. De overweg is bij reconstructiewerkzaamheden in 1986 vervallen. Enige tijd later is ook de houten post I afgebroken. De woning is aan de west en zuidkant wit geschilderd.

[coevorden_064]
Voormalige brugwachterwoning bij de brug over de Coevorder Stadsgracht.
Foto R. van Wissen, 28 mei 2005.

Wachterswoning, (nummer 7)

Op 11 juni 1907 wordt door de SS onder besteknummer SS-1113 een woning aanbesteed voor een overwegwachter. Deze woning komt bij de kruising van de DSM met de NOLS. De wachter heeft als taak er voor te zorgen dat de kruising tussen het trein- en tramverkeer beveiligd is. Tevens bedient hij de spoorbomen bij deze kruising. In 1905 en 1906 is hiervoor alleen een wachthuisje aanwezig. Dit wachthuisje blijft behouden, maar wordt bij de bouw van de woning enkele meters verplaatst. De woning is in 1978 afgebroken.

[coevorden_120]
Overweg in de Krimweg. Rechts staat wachterwoning nummer 7 met links daarvan het wachthuisje.
Ansichtkaart uitgegeven door firma R. Chiellie & Dik te Coevorden.

Woning opzichter-machinist

Deze woning wordt in 1906 ten noordoosten van het emplacement gebouwd. Nadat de woning op 29 mei 1906 door de SS onder nummer SS-1062 is aanbesteed. De raming van de kosten voor dit gebouw zijn NLG 5.550,--. De aanbesteding levert niet het gewenste resultaat, zodat de opdracht onderhands wordt opgedragen aan H. van der Sluijs en J. Grolleman beide uit Zwolle. Deze zijn opdat moment bezig met de uitbreiding van station Bergentheim. Zij zijn bereid de woning in Coevorden voor een bedrag van NLG 5.825,-- neer te zetten. Bij deze woning behoort een bergplaats die naast de woning staat. In de loop der tijd is de woning sterk gemoderniseerd. De woning is nog steeds aanwezig.

[coevorden_253]
Voormalige woning opzichter machinist aan de stationsstraat in Coevorden.
Foto R. van Wissen, 29 mei 2010.

Woning Opzichter van de weg (Van Heutzsingel 24)

De SS koopt op 20 mei 1926 in Coevorden een huis voor de opzichter van de weg. De verkopende partij is de heer G.J. van Doornum, huisschilder en grossier in verfwaren en aanverwante artikelen. De verkoopprijs bedraagt NLG 6.900,--. Het betreft het oostelijk gedeelte van een blokje woningen gelegen aan de van Heutzsingel 24. Bij het huis hoort ook een tuin met schuur. Op 2 juni 1972 verkopen de Nederlandse Spoorwegen de woning aan de toenmalige bewoner, technisch-inspecteur van de NS, dhr. A. Verboon. De eigenaar moet daartoe NLG 22.500,-- overmaken aan zijn werkgever.

[coevorden_070]
De linker woning van het middelste blokje huizen is de voormalige woning van de Opzichter van de Weg.
Foto R. van Wissen, 30 september 2006.

Wachterswoning, weg Coevorden - Dalen (nummer 8)

Deze woning maakt deel uit van bestek NOLS-17. De wachter van deze woning moet de drukke overweg in weg tussen Coevorden en Dalen beveiligen. In later jaren gaat de EDS eveneens gebruik maken van deze overweg. In de loop der tijd zijn de muren aan de westkant van de wachterswoning wit geplamuurd. De woning is in 1967 afgebroken.

[coevorden_008]
Overweg in de weg naar Dalen, in 1918 komen in deze straat de sporen van de EDS-tramlijn te liggen.
Ansichtkaart uitgegeven door Wed. K. Vrachtdoender in Coevorden, kaart is afgestempeld in 1906.

[NVBS-NOLS_038]
De overweg in de Poppenharelaan te Coevorden met woning 8 bij km 55,89 en wachtpost III km bij 55,905.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 4 maart 1962.

Brugwachterswoning, Coevordensche kanaal

Deze woning maakt deel uit van bestek NOLS-42. De brugwachter bedient de brug over het kanaal van de spoorlijn naar Duitsland. Op 22 februari 1945 raakt de woning zwaar beschadigd bij een bombardement uitgevoerd door 12 bommenwerpers. De familie Holthuis is de bewoner van de woning ten tijde van het bombardement. De woning wordt na de oorlog niet meer hersteld.

[coevorden_028]
Zwaar beschadigde brugwachterswoning.
Foto ontvangen van Bé van der Weide (zie ook www.herdenking.nl)

Post II

Tussen de goederensporen bevindt zich een klein gebouwtje waarin Post II is gevestigd. Het gebouwtje staat op een stenen fundament en heeft een houten opbouw. De deur is via een klein trappetje te betreden. De post is in 1987 na de modernisering naar de EDS (Eerste Drentse vereniging van Stoomliefhebbers) gegaan. Post II is alleen bemand als er op de goederensporen gerangeerd wordt.

[coevorden_023]
Post II tussen de goederensporen op het emplacement.
Foto R. van Wissen, 9 mei 1987.

Post III

Ter vervanging van de wachterswoning 8 wordt aan de andere zijde van de weg Coevorden - Dalen Post III gebouwd. In 1962 als de woning er nog staat is het gebouwtje al aanwezig. Vanuit Post III worden twee spoorwegovergangen bediend. Na de modernisering in mei 1987 wordt Post III afgebroken. Voor die tijd is Post III altijd bemand om de spoorbomen te kunnen sluiten op de overwegen.

[coevorden_010]
Post III na de ombouw van de beveiliging in mei 1987.
Foto R. van Wissen, 24 mei 1987

Post IV

Ter vervanging van de brugwachterswoning bij het Coevordensche kanaal wordt Post IV gebouwd. In deze Post IV wordt de brug van de BE richting Duitsland bediend. Post IV is alleen bemand als de brug over het kanaal gesloten moet worden om een trein door te laten. Het gebouwtje is in 1967 verplaatst. Inmiddels is de schoorsteen verwijderd en zijn de deur en de dakrand beige geschilderd.

[coevorden_009]
Post IV nog met schoorsteen.
Foto R. van Wissen, 21 maart 1986.
Top

Emplacement

Coevorden krijgt geen standaard NOLS-emplacement. Vanwege de aanwezigheid van een locomotievendepot is het emplacement ruimer van opzet dan bij de andere stations. Toch is op het emplacement geen overdaad aan sporen en wissels te vinden. Voor de komst van de Bentheim Kreisbahn naar Coevorden worden de eerste uitbreidingen gedaan.

In 1912 breidt de SS de voorzieningen in Coevorden uit. Na de Eerste Wereldoorlog wil men de waterkranen op het emplacement verplaatsen om het bijvullen van de locomotieven te versnellen. De Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten geeft echter een negatief advies. De invloed op de snelheid zou gering zijn. Uit het vertragingsregister blijkt, dat ten hoogste een vertraging van 3 minuten ontstaat door het omrijden van de locomotief. Deze vertraging kan onderweg makkelijk worden ingelopen. Daarbij komt, dat de kosten voor met name de benodigde gegoten ijzeren buizen hoog zijn.

In het 4e spoor bevindt zich een weegbrug. Westelijk van de weegbrug staat een ladingsmal om te controleren of open goederenwagens niet buiten profiel zijn.

Ten noordoosten van het stationsgebouw aan de stadzijde zijn sporen aangelegd voor het laden en lossen van goederenwagens. Een spoor komt parallel aan de straatweg tot bijna midden op het stationsplein. Vlak voor de woning van opzichter machinist is een verhoogde los- en laadplaats met 2 sporen, waarvan 1 spoor geschikt is voor kopse belading.

Na de overgang naar dieseltractie heeft de NS de draaischijf in Coevorden niet meer nodig. De stoomlocomotieven van de Bentheimer Eisenbahn maken ook gebruik van de draaischijf. Nadat de Bentheimer Eisenbahn overgaat naar het rijden met tenderlocomotieven. Deze locomotieven kunnen zowel voor als achteruit met dezelfde snelheid rijden. Het is niet noodzakelijk deze locomotieven op het eindpunt te draaien. De draaischijf in Coevorden kan dan ook in 1955 worden opgeruimd.

Bij de elektrificatie worden de beide doorgaande sporen langs het perron van bovenleiding voorzien. Aan de zijde van het goederenemplacement staan de bovenleidingsportalen over het doorgaande spoor en 2 opstelsporen. De opstelsporen hebben echter geen rijdraad gekregen. Deze is eventueel later nog wel zonder veel extra inspanning aan te leggen.

Ten zuidoosten van de stad wordt eind jaren 80 van de 20e een nieuw bedrijvenpark (Europark) gebouwd. Diverse bedrijven op dit park krijgen een directe spooraansluiting op de Bentheimer Eisenbahn. Het goederenvervoer verdwijnt daarmee nagenoeg uit de kern van Coevorden. De sporen staan steeds vaker leeg. De gemeente Coevorden wil de ruimte graag bebouwen. In het najaar van 2009 worden een aantal wissels verwijderd waardoor het grootste gedeelte van de goederensporen niet meer bereikbaar is. De verhoogde los- en laadplaats wordt eveneens afgebroken. Eind februari 2011 worden de meeste goederensporen daadwerkelijk opgebroken.

Langs de beide reizigerssporen blijven 3 extra sporen liggen. Deze sporen zijn niet van bovenleiding voorzien. In 2012 wordt het buitenste spoor van bovenleiding voorzien. Daarmee wordt het mogelijk om met een goederentrein die getrokken wordt door een elektrische locomotief richting Gramsbergen te vertrekken.

[coevorden_124]
Emplacement van Coevorden. Duidelijk is te zien dat de portalen over 3 sporen staan, maar alleen het spoor langs het perron is voorzien van bovenleiding.
Foto R. van Wissen, 19 oktober 2007.

[coevorden_231]
Verwijderde wissels op het emplacement van Coevorden.
Foto R. van Wissen, 29 mei 2010.

[coevorden_286]
De goederensporen zijn definitief opgebroken.
Foto R. van Wissen, 26 februari 2011.
Top

Spoorweghaven

In het oorspronkelijke NOLS-bestek takt even voor de brugwachterswoning 6 een enkelsporig havenspoor van het doorgaande spoor richting Gramsbergen af. Dit havenspoor is tijdens de bouw van het emplacement van Coevorden veel langer. Het wordt gebruikt voor het afvoeren van zand dat vrij komt bij het afbreken van de vestingwerken. Na de afgravingen wordt het spoor ingekort tot langs de Stadsgracht. Op het havenspoor kunnen enkele goederenwagens langs de Stadsgracht worden gezet. De SS wil dit echter op deze manier niet in dienst nemen, omdat men het gevaar van terugrollende goederenwagens naar de hoofdbaan te groot acht. De SS stelt een spoorwijzing voor met een wisselverbinding naar een nevenlijn. De veiligheid wordt hiermee vergroot omdat de goederenwagens niet meer naar het hoofdspoor terugrollen. Door de beperkte ruimte bij de Stadsgracht houdt deze wijzing wel in dat het havenspoor alleen ingereden kan worden vanuit de richting Gramsbergen. Het aantal rangeerbewegingen neemt dus toe. Tevens is er een wissel meer nodig dan in het eerste plan, waardoor het hele project duurder wordt. Hoewel men in het begin nog al septisch is over het nut van de spoorweghaven in Coevorden blijkt deze toch ruimschoots aan de verwachtingen te voldoen. Langs het havenspoor vestigen zich allerlei handelsfirma's die profiteren van de uitgebreide transportmogelijkheden zowel per spoor als per boot. In de beginperiode beschikken de bedrijven nog niet over een rioolaansluiting. Met behulp van een korte buis loost men rechtstreeks in de Stadsgracht. Toestemming om het spoor te kruisen moet men bij de SS aanvragen.

De Firma H. Spijkman en Co wil in 1912 een smalspoor leggen vanuit zijn gebouw naar het havenspoor van de NOLS. Het smalspoor is bedoeld om goederen van en naar de goederenwagens te rijden, zodat het personeel niet hoeft te tillen. In de praktijk blijkt het spoor al gelegd te zijn. De Raad van Toezicht vindt dat het havenspoor alleen bedoeld is voor het overladen van goederen van en naar schepen. Na de oorlog is het smalspoor nog steeds aanwezig. Het bestaat uit een spoor haaks op de havenspoor dat recht het gebouw van Sijkerman in loopt. Vlak voor het gebouw zit een wissel in het smalspoor voor een aftakking naar links. Dit 2e spoor loopt parallel aan het eerste spoor het gebouw van Spijkerman in.

In het uitbreidingsplan van 1924 wordt de inrit aan de zijde Coevorden gepland. Hiervoor zijn wel enkele ingrijpende maatregelen nodig. Om het havenspoor niet al te scherp te maken moet het afbuigende wissel al voor de tramkruising met de DSM liggen. Ook de overweg moet van een extra spoor worden voorzien. Het beveilingsspoor blijft ook bij deze situatie gehandhaafd. Even na de aftakking splitst het havenspoor zich in 2 evenwijdige sporen. Bijna in het midden bevinden zich overloopwissels om van het ene op het andere spoor te komen.

In de jaren 50 takt het havenspoor af van een zogenaamde Engelse wissel, welke direct voor wachterswoning nummer 6. Er is geen doodlopend kopspoor meer voor de beveiliging tegen terugrollen.

[NVBS-NOLS_018]
De sporen langs de Coevorder Stadsgracht in Coevorden kijkend naar het oosten. Rechts over het water de gebouwen van de strocartonfabriek Hollandia.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 27 augustus 1960.

[coevorden_011]
Stadsgracht met aan de overzijde de Spoorweghaven in Coevorden.
Collectie R. van Wissen.

[coevorden_073]
Plaats van de voormalige spoorweghaven nu aanlegsteiger voor pleziervaartuigen.
Foto R. van Wissen, 30 september 2006.
Top

Brug Coevorder Stadsgracht

Over de Coevorder Stadsgracht bouwt de NOLS een draaibrug. In 1926 bouwt de NS bij verbredingswerkzaamheden aan de Stadsgracht aan de zuidzijde 2 extra gemetselde boogbruggen. Deze werkzaamheden besteedt de NS aan met bestek SS-1483. Doel van de operatie is om de doorstroming van het grachtwater te bevorderen.

In 1986 wordt de brug vervangen door een nieuwe hefbrug. Deze brug heeft dezelfde uitvoering als de eveneens nieuwe brug in Nieuw-Amsterdam. De hefbrug is geschikt voor dubbelspoor maar slechts een spoor wordt aangebracht.

Anno 2006 wordt de brug vanuit de centrale besturingspost van ProRail in Zwolle bediend. Rond de brug hangen camera's waarmee de brugwachter op afstand kan zien hoe de situatie ter plekke is. Tussen Zwolle en Coevorden is geen permanente verbinding aanwezig. Zodra een schip de brug wil passeren moet de schipper op een drukknop aan de oever zich melden. Op dat moment brengt de brugwachter een cameraverbinding tot stand. Via een spraakverbinding krijgt de schipper vervolgens commando's over de te volgen acties. Het zijn vooral plezierjachten die de brug willen passeren. Vrachtverkeer komt nauwelijks meer voor.

[coevorden_027]
Oude brug over de Coevorder Stadsgracht. Rond de brug zijn de funderingen voor de nieuwe hefbrug al gelegd.
Foto R. van Wissen, 5 mei 1986.

[/coevorden_065]
Nieuwe brug over de Coevorder Stadsgracht.
Foto R. van Wissen, 28 mei 2005.
Top

Brug Coevordensche Kanaal

Om de richting Laarwald te kunnen rijden moet het Coevordensche Kanaal overgestoken worden. De NOLS bouwt hier een draaibrug. Aan het eind van de oorlog wordt deze vernietigd. Pas in 1953 wordt de verbinding hersteld. Daartoe wordt op kosten van de BE een nieuwe brug besteld en gemonteerd.

De brug in Coevorden heeft de bijnaam "Gouden horloge brug / Goldene Uhr Brücke". De bijnaam heeft de brug te danken aan het presentje, een gouden horloge, dat de heer Tulp krijgt van de Bentheimer Eisenbahn (?) voor zijn inzet om de brug weer te herstellen.

[coevorden_095]
Foto van het Bombardement op de brug over het Coevordensche kanaal.
Foto ontvangen van Bé van der Weide (zie ook www.herdenking.nl).

[coevorden_066]
Brug over het Coevordensche kanaal.
Foto R. van Wissen, 28 mei 2005.
Top

Personeel

Op het station van Coevorden hebben een groot aantal mensen gewerkt. Hieronder staat een opzet van een lijst deze is verre van compleet.
[coevorden_100]
Personeel van het station Coevorden voor het stationsgebouw. Op de foto staat stationspersoneel, rangeerders en personeel van Weg en Werken.
Foto H. Sijbom, 1958
Functie: Van: Tot: Naam: Opmerking:
Stationschef 01-05-1905 ? M. de Vries Afkomstig uit Susteren
Stationschef 2e klasse ? 1927 E. Wilmink Vertrekt naar Stadskanaal als stationschef 1e klasee
Stationschef 2e klasse 01-06-1927 01-01-1933 R. Brink Afkomstig uit Emmen. Vertrekt naar Uithoorn.
Stationschef 2e klasse ? 01-01-1936 D.K. Smith Vertrekt naar Kampen
Stationschef 2e klasse 01-01-1936 01-04-1937 J.H. van Hillo Voorheen stationschef 3e klasse te Horst-Sevenum. Vertrekt naar Gorinchem.
Stationschef 2e klasse 01-04-1937 ? J.A. Douwes Voorheen stationschef 2e klasse te Hoogezand
Stationschef 2e klasse 01-02-1941 ? J. van Veen Voorheen stationschef te Bodegraven.
Stationschef ? 01-09-1960 J.P. Wesselingh Vertrekt naar de afd. kadervorming in Utrecht.
Stationschef 01-09-1960 ? H. de Haan Voorheen adjunct chef te Maastricht.
Depotchef 3e klasse 1924 ? J.H. Groessen Voorheen commies
Depotchef 3e klasse ? 1929 A.H. Bais Vertrekt naar Vlissingen
Depotchef ? 1-12-1937 H.A. Wieringa Vertrekt naar Maastricht
Depotchef 1-12-1937 ? Van der Meer Afkomstig uit Groningen
Assistent v.d. stationsdienst ? 1927 B.J. Hogeboom Vertrekt naar Acht als Haltechef
Assistent v.d. stationsdienst ? 1932 A.W. Peters Vertrekt naar Hooghalen als Haltechef
Stationsbeambte ? 1926 J. Prakken Vertrekt naar Staphorst als Haltechef
Stationsbeambte 1926 ? C.L. van Doorn Voorheen schrijver
Stationsbeambte ? jaren 40 L. Meyering 11 september 1941, 25 jaar in dienst
Hulparbeider / wisselwachter 01-09-1911 11-06-1933 A. Glas 29-01-1912 promotie tot waarnemend arbeider,
- 01-09-1912 promotie tot arbeider,
- 31-08-1913 promotie tot wisselwachter,
- Vertrekt naar Amersfoort.
Klerk-telegrafist 2e klasse / commies 01-12-1914 16-08-1929 B.J. Aalbers - Afkomstig uit Utrecht,
- 01-01-1916 promotie tot adjunct-commies,
- 01-04-1919 promotie tot commies,
- Vertrekt naar Kampen.
Klerk 1925 ? J.G. Wieringa -
Opzichter 2e klasse ? 1924 D. van Leeuwarden Vertrekt naar Vlissingen als opzichter 1e klasse
Opzichter 2e klasse 1924 ? H.H.F. Meier Voorheen opzichter 3e klasse te Hoofddorp
Opzichter 2e klasse 1932 ? H.M. Smits Voorheen opzichter 3e klasse te Hoogeveen
Machinist ? ? E. Meelker Rond 1919.
Onder-machinist ? ? A. Zwier 26-09-1906 promotie tot machinist 2e klas.
Onder-machinist ? ? J. Koederink 26-09-1906 promotie tot machinist 2e klas.
Onder-machinist 01-10-1906 ? J.H. Wijlage Afkomstig uit Delfzijl.
- Op 01-05-1910 promotie tot machinist 2e klas
Onder-machinist ? ? R. Oosterhaar 01-05-1910 promotie tot machinist 2e klas.
Brugwachter Coevordensch kanaal ? 1944 A. Holthuis -
Brugwachter Coevordensch kanaal ? ? ? -
Bewoner wachterswoning nr. 8 1905 1917 Gerrit Kieft -
Bewoner wachterswoning nr. 8 1917 circa 1919 Hendrikus Doosjen -
Bewoner wachterswoning nr. 8 Na 1919 ? H.H. Bals -
Bewoner wachterswoning nr. 8 1946 1953 G. Boer -
Bewoner wachterswoning nr. 8 1953 voor 1963 H.J. Brink -
Bewoner wachterswoning nr. 8 1963 1967 G. Wierts -
Top

Gegevens plaats

Algemeen

De oudste vermelding van de plaats "Koevorde" dateert van 1148. De plaats bezit als enige van Drenthe een kasteel en heeft stadsrechten. De plaats Coevorden ligt strategisch op een zandrug in het uitgestrekte Boertanger Moeras. Reizigers zijn gedwongen door de kasteelstad te trekken als ze van Groningen naar Munster of andersom reizen. Dit maakt de stad interessant voor generaals en kooplieden. En met hen komen ambachtslieden, wetenschappers en kunstenaars. Coevorden wordt een welvarende vestingstad. Rond Coevorden worden in de 16e en 17e eeuw vestingwerken bestaande uit wallen en grachten gebouwd om de stad te beschermen. Door het droogleggen van de moerassen in Drenthe en Groningen vervalt de noodzaak om via Coevorden te reizen en verliest Coevorden haar centrale rol. In de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw is Coevorden nog wel het handelscentrum voor de turfindustrie in Drenthe. Van hieruit worden de grote steden in het westen voorzien van deze brandstof.

Om de komst van de spoorwegen in 1903 mogelijk te maken besluit de gemeenteraad om het beschermde karakter van de stad Coevorden op te geven. De NOLS krijgt de toestemming om de westelijke vestingwallen af te breken en hier een spoorwegemplacement te bouwen. Op de manier probeert het gemeentebestuur van Coevorden, ook in deze nieuwe tijden van Coevorden een stad van aanzien te maken. Burgemeester J.W. van der Lely is vanaf 15 maart 1902 tevens commissaris van de NOLS.

Coevorden is in Drenthe de belangrijkste laadplaats voor het transport van levend vee. Naast complete wagenladingen vertrekken er van het station ook losse stuks vee. De SS bouwt er in 1932 een speciale voorziening voor het laden en lossen van varkens langs de losweg.

Bestuur

Coevorden is een zelfstandige gemeente. De huidige gemeente Coevorden is op 1 januari 1998 gevormd uit de voormalige gemeenten Coevorden, Dalen, Oosterhesselen, Sleen, en Zweeloo. In totaal wonen hier nu 36.000 mensen op een oppervlakte van zo'n 30.000 hectaren. In de periode 1880 tot heden heeft Coevorden de volgende burgemeesters gehad.

Naam: Van: Tot: Opmerking:
Gerrit Woltersom (27-07-1810 - 03-09-1886) 1856 1866 -
Jan Willem van der Lely (18-09-1847 / 09-01-1920) 30-10-1886 01-10-1913 Vanaf 15 maart 1902 tot aan zijn overlijden tevens commissaris van de NOLS.
Adrianus Gautier (06-07-1883 / 06-09-1967) 01-04-1920 01-08-1948 Van 1928 tot en met 1938 commissaris van de NOLS, de laatste jaren als voorzitter. In 1944 moet burgemeester Gautier onderduiken en wordt hij met ingang van 2 oktober 1944 vervangen door N.S.B.-burgemeester L.J.E. Cloosterhuis.
Antoine Feith (20-09-1916 / 20-09-1982) 01-03-1949 01-01-1959 Voorheen burgemeester van de toenmalige gemeente Zweeloo, en vanaf 1959 van Voorburg
Pieter Wolters (10-08-1920 / - ) 01-07-1959 16-02-1970 Later burgemeester van Middelburg
Roelof Hofstee Holtrop (03-01-1926 / - ) 16-06-1970 01-11-1974 Voorheen burgemeester van Oosterhesselen en later burgemeester van Haren
Willem Hoekzema (21-07-1939 / - ) 01-08-1975 08-02-1983 Later Staatssecretaris van Defensie, burgemeester van Huizen en Den Helder
Lambertus Spahr van der Hoek (26-07-1946 / - ) 01-09-1983 01-06-1997 Later burgemeester van Middelburg
Bé Jansema 1997 2004 -
Bert Bouwmeester 01-01-2004 heden Voordien burgemeester van Monster (Zuid-Holland)

Voorzieningen

Rond het stationsgebouw is gelegenheid tot het stallen van fietsen. Rechts van het stationsgebouw is een kleine parkeerplaats voor autos. In november 2002 vervangt Railinfrabeheer de fietsklemmen en kluizen. Opmerkelijk is dat het aantal fietsklemmen daalt van 464 naar 400 en fietskluizen van 75 naar 52. Volgens Railinfrabeheer is er in Coevorden een overschot.
[coevorden_327]
Stationsplein van Coevorden met bussen van Syntus en Qbuzz.
Foto R. van Wissen, 25 september 2012.
Hotel Van Wely
Op zaterdag 4 augustus 1906 om 12 uur vindt in cafe Abels in Coevorden de aanbesteding aan van het nieuwe hotel cafe restaurant van de A. van Wely uit Avereest. Het gebouw komt nabij het station van de NOLS. Het bestek en de tekeningen zijn voorafgaand aan de aanbesteding verkrijgbaar bij het bureau van architect G.B. Broekema te Kampen. Een uur voor de aanbesteding is voor de inschrijvers mogelijk om het bouwterrein te bekijken.

Van Wely bezit een hotel bij het tramstation in Dedemsvaart. Toen het tramstation moet worden verplaatst zet hij zijn bedrijf in Coevorden voort. Het Hotel van Wely staat in hoog aanzien bij de bevolking van Coevorden. Heel veel vooraanstaande gasten kiezen voor een verblijf in het hotel. In 1921 wordt het hotel verpacht aan H. Bijkersma. In 1955 wordt het hotel verkocht aan H. Sleeuw. Hij verandert de naam van het hotel in Sleeuweick. In de loop der tijd gaat het hotel langzaam in aanzien achteruit. Dit wordt mede veroorzaakt door de toenemende reismogelijkheden. De noodzakelijke overnachting vervalt omdat door toenemende reissnelheden vaak nog dezelfde avond naar huis kan worden gereisd. Uiteindelijk resulteert de slechte gang van zaken in een sluiting van het hotel. Het hotel wordt omgebouwd tot supermarkt. Na enige jaren koopt J. van Almelo het gebouw, en maakt er een meubeltoonzaal van. Door gebrek aan onderhoud komt het gebouw in een steeds slechtere bouwkundige staat. Uiteindelijk wordt het gebouw in het kader van een reconstructie van het stationsplein in 1991 gesloopt. Hiermee verliest Coevorden weer een van zijn kenmerkende gebouwen. Op de plaats van het hotel komt een appartementen- en kantorencomplex genaamd De Vriesse Poort. Het spitse torentje van het hotel blijft bewaard en wordt bovenop de nieuwbouw geplaatst.

[coevorden_029]
Hotel van Wely op het stationsplein van Coevorden. Rechts het station.
Ansichtkaart, geen uitgever bekend.
Eetcafé-Cafetaria Kuipers
Nadat de kaartverkoop gestopt is, vestigt in de loketruimte van het stationsgebouw Lies Kuipers een eenvoudige eetgelegenheid.

[coevorden_072]
Voormalig stationsgebouw van Coevorden met rechts Eetcafé-Cafetarie Kuipers.
Foto R. van Wissen, 30 september 2006.
Top