Station Meeden - Muntendam

Gewijzigd: f:24-03-2017

Inhoud:

Links:

Voormalige exploitanten:

Gegevens station

Afkorting: Mmd
Positie: km 18,384, linkerzijde
Adres: Stationsstraat
Top

Exploitatie

Geopend als station aan de spoorlijn Stadskanaal - Zuidbroek.
Geopend: Gesloten:
Personenvervoer: 1 augustus 1910
29 mei 1940
14 mei 1939
5 januari 1941
Goederenvervoer: 1 augustus 1910 7 februari 1966
Top

Gebouwen

Stationsgebouw

Stationsgebouw van het type NOLS 3e klasse. Het stationsgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-34. Aan de zuidkant is een uitbouw met een plat dak. Aan de noordkant zit de goederenloods. In 1922/23 breidt de SS het gebouw enigszins uit.

In de zomer van 1926 haalt het station de krant omdat op het perron tegen het gebouw aan een stokroos groeit met een hoogte van 3 meter. Een unicum in de plantenwereld. De goederenloods wordt eerder afgebroken dan de rest van het stationsgebouw. Op de plaats waar de loods zat, herinnert alleen een deur nog aan de goederenloods. Het stationsgebouw is in 1965 afgebroken.

[NVBS-NOLS_043]
Het stationsgebouw van Meeden-Muntendam bij km 18,384 van de lijn Stadskanaal - Zuidbroek. Links is woning 14 nog te zien.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 12 april 1963.

Nevengebouw

Het nevengebouw is aanbesteed met bestek NOLS-34. Het nevengebouw staat ten zuiden van het stationsgebouw. Het nevengebouw is van het grote type zoals langs het gehele traject van Stadskanaal tot Zuidbroek is aan te treffen. Het nevengebouw is inmiddels afgebroken.

[nevengebouw_03_v1.00]
Nevengebouw (perronzijde) zoals dat bij het station Meeden - Muntendam wordt gebouwd.
Tekening R. van Wissen.

Brugwachterwoning (nummer 14)

Aan de noordelijke kant van de brug over het Meedendiep, direct aan het begin van het emplacement en langs het spoor staat brugwachterwoning nummer 14. De brugwachter in deze woning bedient de brug over het Meedendiep. De woning behoort tot bestek NOLS-36. Het adres van de woning is Duurkenakker 6. In 1971 wordt de woning afgebroken.

[NVBS-NOLS_044]
De voormalige draaibrug over het Meedemerdiep bij km 18,2 van het baanvak Zuidbroek - Stadskanaal. De brug is in 1963 al omgebouwd tot vaste brug, met hergebruik van delen van de draaibrug. Links de voormalige brugwachterswoning 14.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 12 april 1963.
Top

Emplacement

Op 21 juni 1912 besteedt de SS onderhands het wijzigen van de los- en laadplaats, sporen en wissels aan. Het emplacement is na de Tweede Wereldoorlog steeds beperkter geworden. Het overloopwissel aan de kant van Stadskanaal wordt weggesaneerd en ook het kopspoor aan de kant van Zuidbroek verdwijnt.

Aan het begin van de los- en laadweg heeft een particuliere loods gestaan.

Na de officiƫle sluiting van het goederenvervoer in 1966 blijft er een losspoor liggen. Het spoor is in te rijden vanuit de richting Veendam. Dit inmiddels overwoekerde spoor breekt de NS in 1976 op.

In de loop der tijd wordt de overweg voorzien van een AHOB installatie.
Top

Spoorweghaven (niet gerealiseerd)

Op 6 oktober 1900 ontvangt de minister van Waterstaat en Handel een verzoek van de gemeenteraad van Muntendam voor de aanleg van een spoorweghaven bij het station. De gemeente verwacht veel vervoer van Dollardslip voor de landerijen in de omgeving. De aardappelmeel- en siroopfabriek van de firma Meihuizen en firma Boon en Co kunnen hun producten per trein afvoeren. Het transport tussen de fabrieken en het station kan dan per boot plaats vinden. De beide firma's exporteren hun producten richting Londen en Manchester. De gemeente heeft reeds eerder een verzoek ingediend bij de directeur van de NOLS, maar die heeft negatief gereageerd. In 1902 doet de gemeenteraad van Muntendam weer een poging om de NOLS te bewegen om een los- en laadplaats aan te leggen langs het Meedendiep. De directie van de NOLS en de Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten zien beide geen heil in dit plan. Extra vervoer is hier niet te verwachten.
Top

Brug Meedendiep

Vlak voor het station Meeden - Muntendam aan de kant van Veendam ligt een dubbelsporige draaibrug over het Meedendiep. De onderbouw van de brug is aanbesteed met bestek NOLS-36. De bovenbouw is aanbesteed met bestek NOLS-38. In 1944 wordt de brug beschadigd door militaire activiteiten.

Het draaibare gedeelte van de spoorbrug wordt vervangen door een simpele metalen enkelsporige overspanning. Deze overspanning kan niet meer draaien. Alleen in de westelijke overspanning zit een brug. Het vaste gedeelte aan de noordkant blijft intact, evenals de stenen constructie waar de brug op rust. In 1976 vervangt de NS de spoorbrug door een aardendam. Bij de spoorbrug staat brugwachterswoning 14.

[HUA_002]
Gezicht op de tijdens de oorlog vernielde, maar inmiddels gedeeltelijk herstelde spoorbrug over het Meedenerdiep te Muntendam. Op de achtergrond het stations- en nevengebouw van Meeden - Muntendam.
Foto J.H. Martelhoff, Collectie Het Utrechts Archief, Catalogusnummer 159034, april 1946.

[HUA_006]
Gezicht op de gerepareerde brug gezien vanuit het westen. Aan de linkerkant ligt nog een restant van de oude brug.
Foto J.H. Martelhoff, Collectie Het Utrechts Archief, Catalogusnummer 159033, april 1946.
Top

Personeel

Functie: Van: Tot: Naam: Opmerking:
Stationschef 1 augustus 1910 ? J. Janssen -
Haltechef ? 1928 R. Hoeksema Vertrekt naar Stroe
Brugwachter 1 augustus 1910 ? ? -
Arbeider-telegrafist 1 augustus 1910 ? O. van der Meer -
? ? juli 1927 J. Jans Afkomstig uit Gasselternijveen. Vertrekt als ssistent van de stationsdienst naar IJmuiden.
Loopjongen 1918 ? J.E. Moesker Vertrekt naar Veendam.
Top

Gegevens plaats

Algemeen

De geschiedenis van Muntendam begint eerder dan de omliggende dorpen zoals Veendam en Zuidbroek. De eerste vermelding van Muntendam dateert uit 1391. Muntendam ligt op de uitlopers van de Drentse Hondsrug. Na de inbraak van de Dollard in de 15e eeuw raakt de bewoning geconcentreerd rond een natuurlijke zandhoogte, waar de mensen zich kunnen vestigen. Het omliggende gebied bestaat uit uitgestrekte veenmoerassen. Pas tijdens de ontginning van de venen in de 18e en 19e eeuw verandert dit en zijn ook de omliggende gebieden bewoonbaar.

De Muntendammers staan bekend om hun handelsgeest. In de noordelijke provincies trekken zij de dorpen langs met allerhande koopwaar. Vooral bokking, citrusvruchten en borstels zijn producten die Muntendammers verkopen. Om de producten te vervoeren wordt gebruik gemaakt van de handkar en de hondenwagen. Vanwege de wijdverbreide armoede en de sociale misstanden worden de inwoners van Muntendam in de omliggende dorpen vroeger niet altijd respectvol bejegend. Binnen de hechte dorpsgemeenschap gold het daarentegen als onbehoorlijk plaatsgenoten te discrimineren. Deze kenmerkende plaatselijke cultuur is tot op heden merkbaar. Muntendam staat bekend als 'het roodste dorp van Nederland', vanwege het grote aantal stemmen dat wordt uitgebracht op de Partij van de Arbeid en andere linkse partijen.

De plaats Meeden is gesticht in 1391 en ligt oorspronkelijk noordelijker dan nu het geval is. Dit komt mede doordat de vroegere bewoners last hebben van het wassende water van de Dollard. Het huidige dorp heeft bijna 2000. In het dorp staan enkele Oldambster woonboerderijen en renteniershuizen, wat duidt dat het dorp in een rijk gebied gelegen is.

Het station ligt tussen de plaatsen Meeden en Muntendam in. Oorspronkelijk zou het station alleen de naam Muntendam krijgen. In mei 1910 doet de gemeente Meeden een verzoek bij de NOLS om ook de naam van deze gemeente toe te voegen aan de naam van het station. De NOLS en de Raad van Toezicht op de Spoorwegen zijn het hier mee eens. De NOLS verandert de naam in Meeden Muntendam. De gemeente Muntendam is het met deze gang van zaken niet eens en wil op z'n minst de naam Muntendam als eerste genoemd hebben. Het protest van de gemeente Muntendam vindt echter geen gehoor bij de diverse instanties.

Rond het station is nauwelijks spraken van bebouwing. Door de slechte ligging van het station ten opzichte van de bewoning, wordt het station eerder dan de andere stations aan de lijn Zuidbroek - Stadskanaal gesloten.

De straat waar aan het station ligt, krijgt de naam Stationsstraat. De straat kent twee huisnummers. Een voor het station en een voor de op de eerste etage wonende stationschef. Na het afbreken van het station vervalt ook de naam Stationsstraat.

Nadat de provincie Groningen en gemeenten Groningen en Veendam actief bezig zijn om de spoorlijn (Groningen) - Zuidbroek - Veendam ter heropenen voor reizigersvervoer mengt ook de gemeente Menterwolde zich in september 2006 in de discussie. Menterwolde wil aan de spoorlijn ook het station Muntendam weer heropenen. Van dit station kunnen de bewoners van Muntendam, Meeden en Westerlee gebruik gaan maken

Bestuur

Meeden en Muntendam zijn tot 1990 een zelfstandige gemeenten. Op 1 januari 1990 fuseert Muntendam, Meeden en een deel van Tripscompagnie en Borgercompagnie en de gemeente Oosterbroek. De nieuwe gemeente droeg aanvankelijk de naam Oosterbroek. Een jaar later koos de gemeenteraad voor de naam Menterwolde. Het gemeentehuis van Menterwolde staat in Muntendam. De gemeente Muntendam heeft de volgende burgemeesters gehad:

Naam: Van: Tot: Opmerking:
K. Venema 1863 1904 -
R. Es. Torringa 1905 1942 -
W. Pot 1942 1944 -
D. ten Harve jr. 1944 1945 Waarnemend
J.H. Heikens 1945 1945 Waarnemend
J.S. Gruben 1945 1946 Waarnemend
G. Groenendaal 1946 1958 -
A. Holtjer 1958 1958 -
Freerk (F.) Tjaberings 1958 1966 -
J.G. Borgesius 1966 1966 Waarnemend
mr. W.G. Verkruisen 1966 1974 -
mr. D.G. van der Noort 1974 1979 -
A. Oeseburg 1980 1980 -
Haijo (H.H.) Apotheker 1980 1988 Daarna burgemeester van Veendam


De gemeente Menterwolde heeft de volgende burgemeesters gehad;

Naam: Van: Tot: Opmerking:
Meia Lantinga 1997 2003 -
Lo van Kats 2003 2004 waarnemend
Fijke Liemburg 2004 2005 -
Meindert Schollema (waarnemend) 2005 2007 -
Eduard van Zuijlen 2007 heden -

Voorzieningen

Hotel stationskoffiehuis Reinders
In de buurt van het station laat de heer L. Reinders een hotel bouwen voor de treinreizigers (voor 1914). De heer Reinders is voor die tijd tolpachter van het tolhuis Meeden - Muntendam. Het gebouw is heden ten dage nog steeds aanwezig.

[meeden_001]
Het voormalige stationskoffiehuis in de nabijheid van het station van Meeden Muntendam.
Foto R. van Wissen, jaren '80.
Top