Station Rolde

Gewijzigd: f:30-07-2016

Inhoud:

Links:

Voormalige exploitanten: Overige:

Gegevens station

Afkorting: Rol
Positie: km 14,946, linkerzijde
Adres: Stationsstraat16 (voorheen huisnummer A 162)
Daar Stadskanaal - Gasselternijveen bij de lijn Zwolle - Stadskanaal hoort, loopt de kilometertelling van Gasselternijveen tot Assen.
Top

Exploitatie

Geopend als station aan de spoorlijn Stadskanaal - Assen.
Geopend: Gesloten:
Personenvervoer: 15 juni 1905
25 mei 1940
3 september 1945
14 mei 1939
17 september 1944
4 mei 1947*)
Goederenvervoer: 15 juni 1905 4 november 1968
*) Tussen 4 mei 1947 en 15 december 1950 rijdt de NS een vervangende busdienst, die bij het stationsgebouw stopt.
Top

Gebouwen

Stationsgebouw

Stationsgebouw van het type NOLS 3e klasse. Het stationsgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-16. Het gebouw wordt in 1915 aan de westelijk gevelmuur bepleisterd. Tegenwoordig zijn de muren aan de straatzijde en aan de westelijke zijkant geheel wit geplamuurd.

In 1918 laat de NS op de zolder een slaapkamertje timmeren.

Het stationsgebouw van Rolde krijgt in 1921 een balkon aan de straatzijde op de eerste etage. Dit balkon is bedoeld voor de ernstig zieke vrouw van de stationschef Carelse. Om haar voldoende frisse lucht te geven en het beddengoed makkelijk te kunnen luchten stemt de SS in met de bouw van een balkon. Het maken van dit balkon besteedt de SS uit. Drie bedrijven schrijven in op de uitbesteding, te weten:
  • J. Linzel te Stadskanaal (NLG 513,00),
  • A. de Boer te Coevorden (NLG 435,00),
  • Fam. Wed. J. Linzel te Stadskanaal (NLG 429,00).
Hoewel de kosten hoger zijn dan waarop de spoorwegen hebben gerekend, mag de laagste inschrijver het werk uitvoeren. Dit balkon siert nu nog steeds de straatkant van het stationsgebouw.

Na de sluiting van de spoorlijn blijft het stationsgebouw als woning staan. Na de Tweede Wereldoorlog wordt het stationsgebouw zelfs door 2 gezinnen gelijktijdig bewoond. Daartoe wordt de begane grond ingericht als woning. Inmiddels is het gebouw in Rolde nog het enige grote stationsgebouw van de NOLS in de provincie Drenthe. Het stationsgebouw staat derhalve op de lijst van Stichting Industrieel Erfgoed Noord-Nederland (SIEN-N). Deze stichting wil het stationsgebouw voor het nageslacht bewaren.

[rolde_001]
Station Rolde aan de straatzijde. Het balkon is nog niet aangebracht, dus de foto is voor 1921 gemaakt.
Ansichtkaart, uitgegeven S. Ossel Assen, jaren 10 van de 20e eeuw.

[rolde_003]
Station Rolde na de sluiting van het goederenvervoer. Op deze foto is ook het houten gebouwtje zichtbaar.
Foto F.J. Hoevenagel, 13 april 1977.

Nevengebouw

Het nevengebouw is aanbesteed met bestek NOLS-16. Het gebouw staat in de richting Assen naast het stationsgebouw. Het is de eenvoudige variant zonder ruimte voor treinpersoneel. Het nevengebouw staat sinds 1944 niet meer op de tekeningen van NS en zal dus voor die tijd zijn afgebroken.

[rolde_002]
Station Rolde met rechts het nevengebouw.
Ansichtkaart, uitgegeven door G.F. Hummelen, Assen

[nevengebouw_01a_v1.00]
Nevengebouw (perronzijde) zoals dat bij het station Rolde wordt gebouwd.
Tekening R. van Wissen.

Bergplaats

Tussen het nevengebouw en het stationsgebouw is in de loop der tijd (voor 1921) een extra houten gebouwtje neergezet. Dit gebouw staat er nog steeds en is door de bewoners voorzien van de naam Rolde op de voorgevel. Na de afbraak van de spoorlijn is het dak aan de stationsgebouwzijde verder naar beneden doorgetrokken.

[rolde_011]
Houten gebouwtje naast het voormalige stationsgebouw in Rolde. Het dak is aan de linkerkant naar beneden toe verlengd, zie ook foto stationsgebouw.
Foto R. van Wissen, 19 juni 2005.

Ploegbergplaats

Aan het oostelijke uiteinde van het emplacement wordt langs het zuidelijke goederenspoor een ploegbergplaats gebouwd. Bij deze ploegbergplaats is ook een oliehok aanwezig. Ter hoogte van de ploegbergplaats zit in het doorgaande spoor een lorrieuitzetplaats.

Geen foto beschikbaar
Top

Emplacement

In 1905 is er eenvoudig emplacement met het perron (90 meter) langs het doorgaande spoor en losspoor voor de goederenwagons. Opmerkelijk is dat er op de bouwtekening van bestek NOLS-13 een gestippeld 2e perron met een 2e spoor richting Gasselternijveen getekend staat.

Ten tijde van de opening op 15 juni 1905 zijn de spoorbomen voor de nabijgelegen overweg nog niet gereed. Om de overweg toch te beveiligen wordt er iemand tijdelijk aangesteld om het verkeer op de weg tegen te houden indien er een trein aankomt. Deze situatie heeft geduurd van 15 juni tot 26 juli 1905. Op deze laatste datum kwamen de spoorbomen in dienst. De stationschef kan de bomen vanaf het perron bedienen. De tijdelijke bewaking van de overweg kost de NOLS NLG 30,85 aan overnachtingen voor het personeel.

In 1910 komt er een volwaardig kruisspoor en een stationsbeveiliging. In 1915 worden de los- en laadmogelijkheden uitgebreid. Het perron is een aantal keren verlengd, onder andere in 1923. Bij deze verlengingen komt ook in de overweg ten westen van het station dubbelspoor te liggen.

De los- en laadweg wordt verlengd en verbreed. De verhoogde los- en laadplaats verschuift mee in de richting Gasselternijveen. Tevens komt er aan de zuidelijke kant van de los- en laadweg ook een goederenspoor. Langs dit spoor worden aan de zuidelijke kant enkele loodsen gebouwd voor de plaatselijke handelaren.

Enkele jaren na het sluiten van het goederenvervoer is het emplacement opgebroken.

[NVBS-NOLS_033]
De losplaats Rolde bij km 14,75 van het baanvak Gasselternijveen - Assen, kijkend naar het westen. Op de achtergrond het stationsgebouw
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 5 maart 1961.
Top

Personeel

Functie: Van: Tot: Naam: Opmerking:
Stationschef 1905 1912 Cornelis van Weele Afkomstig uit Zeeland
Stationschef 1912 ? Albert Carelse -
Stationschef rond 1935 ? Heringa -
Bewoner station 1947 1973 Jacob Oostra -
Bewoner station 1953 1957 Sjouke Dijkstra -
Bewoner station 1957 1961 Harm Pomp -
Bewoner station 1961 ? Pieter Bijsterveld -
Bewoner station 1973 ? Johannes Brands -
Ploegbaas ? 1910 J. Aalders Naar Wildervank
Wegwerker 1 1905? ? P.Popkes -
Wegwerker 2 1905 ? G.Geerling -
Wegwerker 3 1905 ? R. Leiting -
Wegwerker 4 1905 ? B. Schutrup -
Top

Gegevens plaats

Algemeen

Rolde is oorspronkelijk een esdorp. Het dorp kent ook verschillende brinken. In 2007 bestaat het dorp Rolde 820 jaar. De omgeving van Rolde wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van uitgestrekte bossen en heidevelden. Vlak bij het station is een hunnebed aanwezig. Van verre is het dorp Rolde te herkennen aan zijn kerktoren, die boven de bomen uitsteekt. De bewoners leven van de landbouw en veeteelt.

Tijdens de bouw van de spoorlijn wordt op 6 oktober 1903 de opzichter bestolen van zijn fietsmantel. Deze fietsmantel heeft de beste man onbeheerd op zijn fiets gelegd. De krant spreekt er schande van dat zoiets vreselijks in Rolde kan gebeuren. Heden ten dage mag de opzichter van geluk spreken, dat hij zijn fiets nog heeft.

Op 1 juni 1905 vieren de bewoners van Rolde de opening van de NOLS. De bevolking kan het geduld niet meer opbrengen om tot 15 juni te wachten. Om hun ongenoegen te uiten over de trage gang van zaken wordt besloten om het feest op 1 juni 1903 gewoon doorgang te geven.

In april 1935 spreekt stationschef Heringa de vergadering van de landbouwvereniging in Rolde toe. Heringa pleit er voor om de te bestellen kunstmest toch vooral per trein te laten aanvoeren. Mocht dit niet gebeuren dan bestaat de kans dat de spoorwegen de lijn gaan sluiten. De landbouwvereniging gaat in op het verzoek van de stationschef en besluit de kunstmest per trein te laten afleveren.

Ergens in de jaren 1946 / 1947 brandt er op het emplacement van Rolde een loods uit. Deze loods staat aan de oostelijke zijde langs aan het losspoor.

Na het afbreken van het spoor wordt op het talud van de spoorlijn rond Rolde een speciaal wandelpad aangelegd. Daarbij wordt het talud vrijgemaakt van opgroeiende bomen en struiken en worden voorzieningen voor wandelaars aangebracht.

Bestuur

Rolde is een zelfstandige gemeente tot 1 januari 1998. Naast Rolde bestaat de gemeente uit de dorpen Grolloo, Balloo en Schoonloo en de buurtschappen Amen, Ekehaar, Nijlande, Deurze en Eldersloo. Vanaf die datum gaat Rolde op in de gemeente Aa en Hunze samen met Anloo, Gasselte en Gieten. In de periode 1880 tot aan de fusie in 1998 heeft Rolde de volgende burgemeesters gehad.

Naam: Van: Tot: Opmerking:
A.C.J.F. Bouwmeester 1869 1877 -
Jhr. H. van der Wijck 1877 1901 -
S. Reijnders 1901 1931 Voorheen burgemeester van Borger
A. van der Sluis 1931 1946 -
T.P. baron Mackay 1946 1956 -
mr. J. van Huis 1956 1967 -
J.G. Borgesius 1967 1979 -
A. Hurink 1980 1991 -

Voorzieningen

Stationskoffiehuis
Op 5 oktober 1903 koopt de heer H. Klaassens een stuk grond in Rolde van de heer Borgesius voor de bouw van een stationskoffiehuis. In 1905 wordt de eerste steen gelegd voor het Café, Restaurant en Stationskoffiehuis. Nog in hetzelfde jaar opent het etablissement. In 1925 neemt Johannes Darwinkel het etablissement over. Dochter Lammie Darwinkel trouwt met Jan Hiddink. De schoonzoon neemt het etablissement later over. Lammie en Jan krijgen 2 kinderen. In september 1988 komt het gebouw in handen van dochter Lineke Poutsma-Hidding.

[rolde_010]
Stationskoffiehuis in Rolde.
Foto R. van Wissen, 19 juni 2005.
Top