Station Vriezenveen

Gewijzigd: f:30-07-2016

Inhoud:

Links:

Exploitant: Voormalige exploitanten: Aansluitend vervoer: Voormalig aansluitend vervoer: Fabrieksaansluitingen:

Gegevens station

Afkorting: Vzv
Positie: km 12,486, linkerzijde
Adres: Wierdenseweg 12, voorheen wijk F nr. 9 en Westerhoeve nr. 9.
Top

Exploitatie

Geopend als station aan de spoorlijn Mariënberg - Almelo.
Geopend: Gesloten:
Personenvervoer: 1 oktober 1906
27 juni 1945
17 september 1944
n.v.t.
Goederenvervoer: 1 oktober 1906 30 november 1970
Top

Gebouwen

Stationsgebouw

Het stationsgebouw is van het type NOLS 2e klasse. Het stationsgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-23. In de begin jaren is het aantal passagiers dat gebruik maakt van de trein in met name de richting Almelo groot. In 1914 besluiten Staatsspoorwegen dan ook de wachtkamer 3e klasse uit te breiden. Aan de noordkant van het stationsgebouw komt een geheel nieuwe wachtkamer. Deze uitbouw met wachtkamer wordt op 16 juni 1914 door de Staatsspoorwegen onder nummer SS-1358 aanbesteed. De wachtkamer is 9 meter lang en 6,5 meter breed. Eveneens in dit bestek is een kleine uitbreiding van de goederenbergplaats opgenomen. F. Soetebier uit Coevorden heeft de laagste aanbieding bij de aanbesteding. Voor NLG 4.164,-- is hij bereid de werkzaamheden te verrichten. Hij krijgt dan ook de opdracht. Negen andere bedrijven hebben een hoger bod gedaan.

In 1920 wordt de woning van de stationschef in het stationsgebouw voorzien een extra raam en worden zonneblinden geplaatst. Op de zolder van het stationsgebouw wordt nog een zolderkamertje ingericht. In 1934 wordt het station en de woning van de stationschef voorzien van een waterleiding. Hiermee kunnen de welputten vervallen.

Voor het begin van de jaren '60 van de 20e eeuw is de gehele uitbouw en de perronzijde van het stationsgebouw wit geplamuurd. Daarna is ook de rest van de straatzijde van het stationsgebouw wit geplamuurd. Enkele houten delen van de goederenloods ontspringen de dans.

Boven de deuren van de uitbouw met wachtkamer wordt een korte overkapping aangebracht om ook buiten droog te kunnen schuilen. In de laatste jaren van het stationsgebouw wordt een fietsenstalling ondergebracht in de aangebouwde wachtkamer 3e klasse.

Net als bij Vroomshoop staat het bedieningstoestel voor de wissels en de seinen buiten op het perron. De laatste jaren staat het onder een geimproviseerd kunststof afdakje.

In november 1983 deelt de NS de gemeente Vriezenveen mee dat het stationsgebouw binnenkort gesloopt gaat worden als de gemeente geen bestemming voor het stationsgebouw heeft. De weduwe van de laatste stationschef krijgt te verstaan het pand voor 1 september 1984 te verlaten. Op 21 december 1984 begint de sloop. Kort na de feestdagen herinnert niets meer aan het stationsgebouw. De gevelsteen met de naam van het station is al eerder verwijderd. Daarvoor in de plaats hangt een groot blauw bord met de naam Vriezenveen. Er voor in de plaats komt een eilandperron met een wachthokje.

In het kader van de verbetering bestaande uit versnelling en frequentie verhoging van de spoorlijn Mariënberg - Almelo wordt het kruisen van trein in Vriezenveen opgeheven. Het oostelijke spoor wordt verwijderd en het westelijke spoor wordt het doorgaande spoor langs het perron. In de periode 30 april tot en met 5 juni 2016 worden de werkzaamheden uitgevoerd.

[vriezenveen_001]
Station Vriezenveen met treinstel DE 69. Aan de uitbouw is de overkapping zichtbaar.
Onbekende fotograaf, 27 juni 1960.

[vriezenveen_003]
Stationsgebouw Vriezenveen kort voor de afbraak. Opvallend is dat het tegeltableau met de naam is dicht geplamuurd.
Onbekende fotograaf, 3 december 1984.

[vriezenveen_028]
Na het afbreken van het stationsgebouw Vriezenveen blijft een eilandperron met Abri over. Rechts voor de bomen stond het stationsgebouw.
Foto R. van Wissen, 29 november 1986.

[vriezenveen_073]
Na het opbreken van 1 van de 2 perronsporen blijft een eenvoudig station langs de vrij baan over.
Foto R. van Wissen, 7 juni 2016.

Nevengebouw

Het nevengebouw is aanbesteed met bestek NOLS-23. Het nevengebouw staat noordelijk van het stationsgebouw. Het nevengebouw staat er in 1960 nog. In de jaren daarna is het nevengebouw afgebroken.

[vriezenveen_029]
Stationsgebouw van Vriezenveen. De wachtkamer is wit geplamuurd. Rechts staat het nevengebouw. Achter de bomen links is de goederenloods zichtbaar.
Ansichtkaart, uitgave D. Boswinkel, Vriezenveen, kaart is afgestempeld in 1962.

[nevengebouw_01b_v1.00]
Nevengebouw (perronzijde) zoals dat bij station Vriezenveen wordt gebouwd.
Tekening R. van Wissen.

Goederenloods

Al direct bij de opening in 1906 blijkt de accommodatie voor het goederenvervoer in Vriezenveen te klein. Op kosten van de NOLS wordt er al op 14 december 1906 een bestek aanbesteed voor de bouw van een vrijstaande goederenloods. Dit bestek krijgt het NOLS nummer 40 mee. Als resultaat van deze aanbesteding mag E.A. Jansen te Vriezenveen voor NLG 11.900,00 met bouw van de goederenloods beginnen. Hij blijft daarmee NLG 200,00 onder de raming van de NOLS. De goederenloods heeft grote gelijkenis met de goederenloods van Veendam. Zowel aan de spoor als straat kant steekt het schuine dak over zodat de goederen droog overgeladen kunnen worden. Aan de noordzijde is een lager kantoorgedeelte. De goederenloods is in 1976 afgebroken.

[NVBS-NOLS_011]
Het emplacement Vriezenveen met stukgoedtrein 4576 (Emmen - Almelo) met vier stortwagens (van Emmen en Coevorden naar Almelo), getrokken door de locomotief NS 2461 bij km 12,6. Rechts ligt de spooraansluiting naar de CLV (Coöperatie Landbouwhandelsvereniging ´Vriezenveen´) met enkele gesloten goederenwagens. De blikrichting is oost. In het midden de goederenloods.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 23 april 1960.

Ploegbergplaats

In eerste instantie staat langs het emplacement een houten ploegbergplaats. In 1958 bouwt de NS ten zuiden van de goederenloods een stenen ploegbergplaats. De ploegbergplaats is inmiddels afgebroken.

Geen foto beschikbaar
Top

Emplacement

Bij de opening van het baanvak Mariënberg - Almelo heeft Vriezenveen het standaard NOLS-emplacement met 2 perrons, maar zonder doorgaand kruisspoor. De goederenfaciliteit ligt ten zuiden van het stationsgebouw. De los- en laadweg heeft een lengte van 100 meter. De trein richting Mariënberg moet na het kruisen van een tegentrein achteruit rijden om zijn weg over het hoofdspoor te kunnen voortzetten. In 1909 komt er een volwaardig kruisspoor.

Aan de noordzijde van het emplacement ligt de aansluiting van het havenspoor. Er liggen 2 wissels om op het parallellopende havenspoor te komen. Aan de zijde van het stationsgebouw loopt dit spoor met een korte boog met een radius van 200 meter vlak bij het nevengebouw dood. Het havenspoor loopt een stukje parallel met het hoofdspoor richting Mariënberg en buigt ter hoogte van de fabriek Jansen & Tilanus af richting het kanaal.

In totaal bezit het emplacement 5 halve wissels. Op de tekeningen bij het bestek staan als optie aan de zuidzijde van het emplacement vlak voor het einde van het doodlopende spoor nog 2 wissels. Via deze wissels kan direct vanuit Almelo het goederenspoor worden bereikt. Tevens biedt de mogelijkheid om met een locomotief om te lopen. Deze wissels zijn echter niet aangelegd, omdat er voor Vriezenveen maar 5 stuks halve wissels zijn besteld.

Vanaf de opening van de lijn is de overweg in de kunstweg van Almelo via Vriezenveen naar den Ham (Hammerweg) voorzien van mechanische afsluitingen (trekwipsluitbomen). Op het perron links voor het hoofdgebouw staat de draaipost waarmee de stationschef de afsluitingen kan bedienen. De trekdraad loopt onder de beide perrons door naar het westen. Vandaar gaat het parallel aan het spoor naar de overweg. In 1928 plaatst de NS bij deze overweg stoplantaarns om het aankomend verkeer te waarschuwen. De kosten hiervan bedragen NLG 1.040,52.

In de jaren '80 van de 20e eeuw wordt een eilandperron aangelegd met aan beide kanten een spoor. Ten noorden en zuiden van het eilandperron blijft een wissel over. Alle andere wissels zijn verwijderd.

Na de modernisering in 2016 blijft een doorgaand spoor langs een perron over. De beide overgebleven wissels worden verwijderd.

[vriezenveen_019]
Van het oorspronkelijke emplacement zijn alleen de sporen naar het eilandperron nog overgebleven. Connexxion treinstellen DH1 3102 en 3101 vertrekken vanuit Vriezenveen in de richting Almelo.
Foto R. van Wissen, 12 mei 2003.
Top

Spoorweghaven

Even ten noorden van het emplacement van Vriezenveen bouwt de NOLS een spoorweghaven. De spoorweghaven is in feite niets meer dan een verbreding van het Overijssels Kanaal. Aan de andere kant van het kanaal ligt de fabriek van Jansen & Tilanus. In totaal wordt het kanaal over een lengte 180 meter verbreed voor de aanleg van de spoorweghaven. De spoorweghaven is met een afgaandspoor vanaf het emplacement van Vriezenveen te bereiken. Het jaagpad langs het kanaal wordt om het havenspoor heen gelegd. Goederenwagons kunnen daardoor zonder dat er mensen tussendoor lopen geladen en gelost worden vanuit de schepen. Aan de zuidzijde kruist het jaagpad met een onbewaakte overweg het spoor naar de haven. De Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten geeft op 4 februari 1914 toestemming tot aanschaf van 2 percelen grond voor de uitbreiding van de haven. Het betreft hier een perceel van 8,92 are en een van 1,18 are. Beide percelen zijn eigendom van Johannes La Roy en gelegen in de gemeente Vriezenveen. Gedurende enige tijd heeft er parallel aan het 1e havenspoor nog een 2e spoor gelegen. Na de opbraak van het spoor wordt ook de verbreding van het kanaal rond 1976 grotendeels gedempt.
[NVBS-NOLS_012]
De spooraansluiting naar de haven ten noorden van Vriezenveen bij km 12,2. De blikrichting is zuid (richting Almelo). Op het spoor naar de haven is een stopontspoorblok aangebracht, dat moet verhinderen dat op drift geraakte goederenwagons op het hoofdspoor terechtkomen.
Collectie NVBS-Railverzamelingen, Foto R. Ankersmit, 23 april 1960.

[vriezenveen_006]
Locatie van de vroegere spoorweghaven aan het Overijssels kanaal.
Foto R. van Wissen, 30 september 2006.
Top

Brug Lateraalkanaal

Even na Vriezenveen wordt rond 1973 een nieuw kanaal gegraven. Dit zogenaamde Lateraalkanaal dient om de wateroverlast van de landerijen langs het kanaal te beperken. Het kanaal wordt aangelegd onder auspiciën van het Waterschap Regge en Dinkel. Om dit kanaal te kruisen wordt door de NS een brug gebouwd. In 1979 vernieuwt de NS de oorspronkelijke brug voor NLG 620.000,--.
[vriezenveen_007]
Vaste brug over het Lateraalkanaal te Vriezenveen.
Foto R. van Wissen, 30 juni 2007.
Top

Personeel

Functie: Van: Tot: Naam: Opmerking:
Stationschef 01-10-1906 30-06-1914 Evert Hulsebos Vertrekt naar Zaltbommel
Stationschef 01-07-1914 27-04-1916 Herman Gerhard Nijman Vertrekt naar Vught
Stationschef 1916 29-03-1928 Evert Hulsebos Voor de 2e keer stationschef, overlijdt in actieve dienst
Stationschef 01-05-1928 29-12-1938 Luppo Julius Afkomstig van Diepenveen-West. Op 11 april 1938 is de heer Julius 40 jaar in dienst bij de spoorwegen, waarvan de laatste 10 jaar als stationschef van Vriezenveen. Vertrekt naar Diepenveen.
Stationschef 15-01-1939 1952 Okke Huitema Daarna met pensioen
Stationschef 20-11-1952 01-04-1958 Jan Flim Vertrekt naar Mariënberg
Stationschef 01-05-1958 17-03-1964 Hendrik Christiaan Nijkamp Vertrekt naar Epe - Vaassen
Stationschef 10-06-1964 17-06-1972 Hermanus Johannus Jans Vanaf 09-03-1964 reeds werkzaam in Vriezenveen, overlijdt in actieve dienst
Top

Gegevens plaats

Algemeen

De inwoners van Vriezenveen hebben in het verleden veel handel gedreven met Rusland. Op 16 mei 1905 brandt een groot deel van het dorp Vriezenveen af. En derde van de 5000 bewoners wordt dakloos. Door de rieten daken van de meeste boerderijen kan het vuur, aangewakkerd door de wind, zich snel verspreiden. De inwoners wier huizen bespaard blijven, zetten zich in om de daklozen te helpen. Koningin Wilhelmina bezoekt enkele dagen na de brand de getroffen plaats. Zij komt daartoe met de auto uit Almelo en maakt een rondrit tussen de geblakerde restanten. Met vereende kracht is het dorp in de jaren daarna weer opgebouwd.

Bij de bouw van de lijn Mariënberg - Almelo is een stuk bij Vriezenveen eerst overgeslagen omdat de eigenaar de grond niet voor de geboden prijs wilde afstaan. Het perceel is later gerechtelijk onteigend.

Rond de eeuw wisseling zijn de percelen van de boeren rond Vriezenveen zeer langgerekt. De lengte kan wel enkele kilometers bedragen. De breedte van het perceel daarentegen is vaak niet meer dan enkele tientallen meters. Ruilverkaveling in de jaren 50 heeft dit patroon doorbroken. Het dorp heeft hierdoor echter wel veel aan karakter verloren.

Bestuur

Vriezenveen is een zelfstandige gemeente. Sinds 1 januari 2001 zijn gemeenten Den Ham en Vriezenveen opgegaan in de nieuwe gemeente Twenterand. De hoofdzetel van de gemeente Twenterand staat in Vriezenveen. In de periode 1880 tot heden heeft Vriezenveen en later Twenterand de volgende burgemeesters gehad;
Naam: Van: Tot: Opmerking:
Johannes Otto Meijer (29-11-1822 / 28-06-1896) 1879 1885 -
Johannes Conradus Bouwmeester (12-10-1858 / 12-07-1934) 09-11-1885 01-05-1931 -
Jan Michael Krijger, (12-05-1874 / 01-01-1951) 01-05-1931 15-09-1933 -
Anne Peter Floris Arnold Jan Albarda (05-07-1900 / 03-01-1956) 01-11-1933 20-04-1939 -
Jan Krol (07-04-1883 / 1943) 1939 1943 -
Henri Willem Karel Ridder Huyssen van Kattendyke (19-07-1919 / - ) 15-10-1946 1972 -
C. van der Wolf 01-12-1972 1983 -
drs. Dirk Jan van der Zaag 1984 1993 -
mw. Lijntje Vellekoop-Tanis 1993 2000 -
drs. Helmer Koetje 2001 2009 -
Bernard Kobes 2009 2010 waarnemend
Cornelis Visser 2010 heden -

Voorzieningen

Postkantoor
In de Tweede Wereldoorlog is het postkantoor van Vriezenveen tijdelijk gehuisvest in de wachtkamer 3e klasse van het stationsgebouw.

Geen foto beschikbaar
Hotel Zandwijk, voorheen Hotel Schuurman
Aan de overzijde van Overijssels kanaal bouwt J.C. Schuurman een hotel. Het hotel ligt vlakbij het station en bij de entree van de kern van Vriezenveen. Tot 1907 wordt het hotel aangedaan door de dagelijkse omnibusdienst van J.H. van Buuren. Na de komst van de trein in 1906 in Vriezenveen stopt Van Buuren in 1907 zijn omnibusdienst. Meidert Zandwijk neemt het hotel over. 100 jaar later staan de nazaten van Meidert Zandwijk nog steeds aan het roer van Hotel Zandwijk.

[vriezenveen_006]
Hotel Zandwijk aan het Overijssels kanaal.
Foto R. van Wissen, 30 september 2006.
Top